Leesvoer

Onderbouwing van het belang van een goede woordenschat

Deze maand twee artikelen over woordenschat. Een artikel komt uit het tijdschrift Taal en het andere is een blog over woordenschat geschreven door Anja Scheffer met daarbij een download die je direct in je behandelingen kunt gebruiken. Veel leesplezier!

 

 

Leesvragen bij de in de leeshoek gedeelde artikelen:

  • Wat doe je nu al in je behandelingen?
  • Wat zijn eye-openers?
  • Wat ga je morgen uitproberen? Wat wil je onderzoeken?

Blog Anja Scheffer (2021). Het belang van een goede woordenschat. https://www.burgerscheffer.nl/blog/het-belang-van-woordenschat/

Lader Bezig met laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

 

Artikel Van Koeven en Smits (2021). Expliciet woordenschatonderwijs voor alle leerlingen? Tijdschrift Taal, jaargang  11, nummer 18, p 4-7

Lader Bezig met laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Snuffelhoek

snuffelhoek

Van alles om te gebruiken in je behandelingen of om je te inspireren en je eigen versie te maken.

Denkgesprek Ramen lappen

Dit is een heel leuk en geschikt onderwerp om een taaldenkgesprek over te voeren. Kinderen vinden het geweldig om een activiteit te doen die doorgaans door volwassenen wordt uitgevoerd. Kinderen met wie ik de ramen heb gelapt vragen mij regelmatig: “Wanneer gaan we ze weer schoonmaken. Ze zijn vies”. En dat klopt dan ook!

Download het voorbereidingsformulier van dit denkgesprek hieronder en zet ze aan het (denk)werk.

Lader Bezig met laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Foto's voor een goed gesprek

In mijn blogs heb ik het al een aantal keren gehad over hoe ik gekke of bijzondere situaties in het dagelijkse leven altijd gelijk even vastleg om in mijn behandelingen over te praten met kinderen.

Bij elk nieuw thema zal ik een aantal van deze plaatjes of filmpjes delen. Hier krijg je ze geheid mee aan het denken én praten! Met het audiofragment boven de foto hoor je de vragen  die ik erbij stel.

Dit kwam ik onderweg tegen...

 

Verteloefening voor oudere kinderen

Oudere kinderen vinden het vaak leuk om hun woonomgeving te laten zien en erover te vertellen. Open Google Maps op de computer of iPad  en zet op 'm Street View.  Je kunt dit heel goed gebruiken voor het maken van als-dan zinnen. Laat eerst je eigen woonomgeving zien en model de goede zinnen, bijvoorbeeld:  Als je hier naar rechts gaat, kom je bij het speeltuintje.

Deze oefening lokt ook het vragen om informatie uit bijvoorbeeld: Hoe moet je dan lopen? Wat is dat voor een gebouw etc.

Je kunt Street View ook inzetten als je een beeld wilt krijgen van zinsbouw in spontaan spreken.

taaldenkvragen bij prentenboek Klein Mannetje heeft geen huis

Lader Bezig met laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

downloadhuis

Klik op de afbeeldingen voor de pdf.

Suggesties voor oefeningen bij downloadhuis

  • Print een van de twee huizen twee keer uit. Zet er een scherm tussen. Geef elkaar om de beurt een opdracht om iets te tekenen of te kleuren. Bijvoorbeeld: teken rode gordijnen bij het linker raam boven. Door het raam boven de voordeur kijkt iemand naar buiten, teken dat. Etc.
  • Gebruik het huis voor woordenschat en teken woorden op, aan en bij het huis die in je behandeling aan bod zijn geweest zoals: de zolder, de kelder, achterkant, het gordijn, de regenpijp etc.
  • Zinsbouw: VCbijzin: Ik denk dat. Knip de ruitjes uit de voordeur. Teken een paar dieren op kleine plaatjes die achter de deur passen of neem bestaande plaatjes. Om de beurt zet je een dier achter de voordeur. De ander moet raden: “ik denk dat het een… is”
  • Teken- en verteloefening: knip de raampjes en deuren los van het trapgevelhuisje en plak het huis in het schrift. Laat het kind bedenken wat of wie er achter de luikjes is en teken dat. Laat het kind thuis vertellen aan ouders wat er achter de luikjes is.
  • Vertel een kort verhaaltje dat het kind vervolgens mag tekenen. Bijvoorbeeld Flip staat voor de deur. Hij belt aan. Het middelste luik boven gaan open en daar verschijnt een hoofd met een rode muts. (tip: print het huis op dik papier en zet het rechtop)

Taaldenkvragen Wonen in een dorp of een stad

Geschikt voor kinderen vanaf ca 9 jaar
Bekijk met het kind de platen van het boek Nederland: Stadsleven en Waddeneilanden*. Eventueel kun je ook een filmpje samen met kind bekijken op internet bijvoorbeeld dit filmpje op basisonderwijs.online.

* In verband met auteursrecht mogen we de platen uit het boek hier niet delen, voor de herkenning  zet ik er een kleine foto bij. Ik wens je mooie gesprekken! Je kunt de platen

Tip: heb je het boek zelf (nog) niet? O.a. op Pinterest zijn de afzonderlijke afbeeldingen terug te vinden.

  • Wat zijn verschillen tussen een dorp en een stad? (zie platen)
  • Wat is de overeenkomst (wat is hetzelfde) bij een dorp en een stad?
  • Waarom is het in een stad vaak zo druk?
  • Waarom staan er in een stad veel meer flats dan in een dorp?
  • Heeft een dorp ook een ziekenhuis denk je? Waarom niet?
  • Woon jij in een dorp of een stad?
  • Waar zou jij liever wonen: in een dorp of een stad?
  • Waarom willen mensen liever in een dorp wonen? En waarom in een stad?
  • Waarvoor zijn er parken in een stad en in een dorp vaak niet?
  • Wat is er in een dorp wel wat er in de stad vaak niet is?
  • Waarom rijden er in een dorp veel minder bussen en treinen?
  • Wat is veiliger denk je, een dorp of een stad? Waarom denk je dat?
  • Wat zou jij missen als je in een dorp woont?
  • Wat zou jij missen als je in een stad woont?
  • Waarom zijn er veel meer voorzieningen zoals een bioscoop, voetbalstadion, station, winkelcentrum in een stad dan in een dorp?

Prentenboeken

Kleine Muis zoekt een huis

Kleine Muis vindt een lekkere, grote appel. Maar die appel is zo groot dat hij niet in haar holletje past! Daarom gaat Kleine Muis op zoek naar een huis. Ze vraagt aan al haar dierenvriendjes of ze bij hen kan wonen, maar niemand heeft plaats voor haar. Onderweg neemt ze ook af een toe een hapje van de appel, want je wordt erg hongerig van huizen zoeken. Net als ze de moed op wil geven vindt ze een prachtig holletje waar zij én haar appel precies in passen. De oplettende kleuter herkent dit holletje misschien wel...

Kleine Muis zoekt een huis | Petr Horáček | Gottmer 2005

Lader Bezig met laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

TIP:  op YouTube vind je een mooie animatie van het boek, leuk om naar ouders te sturen zodat zij ook met het kind het boek kunnen 'kijken' en het kind kan vertellen waar het allemaal al met jou over heeft nagedacht. https://youtu.be/sKl0xi57l7g

Meer prentenboeken bij het thema Wonen

Klein-Mannetje heeft geen huis. Max Velthuijs

Klein mannetje is een heel klein mannetje en hij woont in een schoenendoos. Als het drie dagen achter elkaar regent zakt de schoenendoos in elkaar en moet Klein-Mannetje op zoek naar een ander huis. Dat valt nog niet mee! Dit prentenboek is voor iets oudere kinderen en leent zich uitstekend voor een taaldenkgesprekje (zie snuffelhoek voor taaldenkvragen)

 

 

Het huis van Muis, Lucy Cousins

Een lees- en doeboek dat aansluit bij de belevingswereld van peuters. Als je dit boek opendoet vind je de keuken van muis, haar slaapkamer, en haar badkamer. In elke kamer kun je een heleboel doen. Etc. Eigenlijk is het een poppenhuis van karton.

De Opruimspin, Monique en Hans Hagen

Ruben vindt een spin op zolder maar papa vindt het maar een griezel. Ruben helpt papa met allemaal huishoudelijke klusjes zoals was ophangen, stofzuigen en ramen lappen zodat papa zijn vriendje, de spin met rust laat. Grappig prentenboek met eenvoudige verhaallijn. Dit prentenboek is ook goed te gebruiken als je je werkt aan verhaalopbouw. De moeite waard!

Bobbi gaat verhuizen, Ingeborg Bijlsma & Monica Maas

Bobbi gaat verhuizen. Eenvoudig prentenboekje voor peuters op rijm. Wat betekent verhuizen nu eigenlijk? Klussen, spullen inpakken, afscheid nemen en wennen in je nieuwe huis. Bobbi maakt het allemaal mee.

 

 

Het Muizenhuis, Sam en Julia. Bedacht door Karina Schaapman. Gefotografeerd door Ton Bouwer

Dit voorlees/kijkboek is gebaseerd op het Muizenhuis, een kunstproject van Karina Schaapman. Een prachtig kijkboek waar heel veel te zien is. Wat mij betreft met name geschikt om kinderen uit te lokken tot vertellen. Er is zoveel te zien!

App van de maand

my PlayHome

Een leuke interactieve app die voor veel verschillende logopedische doelen te gebruiken is. Er is veel te zien en te doen. Daar kun je gebruik van maken voor je logopedische doelen. Laat het kind vertellen en dan doen!

Voor de volgende doelen gebruik ik de app:

Morofyntactische doelen o.a.

  • Stam+t
  • Voltooid deelwoord
  • Hwwi of hwwzv
  • Samengestelde zinnen met ‘en’ ‘want’ of ‘omdat’, bijvoorbeeld: De hond blaft omdat hij honger heeft. De jongen moet naar bed omdat het al laat is.

Vertelvaardigheid

  • Vertellen van een aantal opeenvolgende handelingen Bijvoorbeeld slapen of eten maken

Taalbegrip en/of auditieve verwerking

  • Kind moet dubbele opdrachtjes uitvoeren die de logopedist zegt

Woordenschat

Nog een paar tips voor het werken met de app:
  • Wissel de beurt, zodat je zelf ook steeds de goede uiting kunt modellen en zo blijft het ook leuk voor het kind
  • Als ik de app aan ouders meegeef maak ik vaak een kort filmpje om te laten zien hoe ik het in de behandeling aanpak en hoe zij het thuis dus ook kunnen aanpakken.
  • Geef je logopedische doel(en) aan ouders. Schrijf ze op een memobriefje voor kind en ouders en zeg tegen ouders dat het belangrijk is om het samen met het kind te doen. Als kinderen de app alleen doen is dat leuk maar dient het geen logopedisch doel.

  

Tekenen met Nelleke

Kom binnen bij Frits de muis

Speciaal voor thema ‘wonen’ laat Frits ons zijn huis zien. Kom gezellig binnen in zijn boerderij, hang je jas aan de kapstok en ontdek wie Frits zijn prachtige gordijnen heeft gemaakt. Ten slotte kijken we nog even waar alle nichtjes en neefjes wonen.  Pak er een stapel papier en een zwarte stift bij en teken mee!

 

 

Verschillende soorten huizen, meubels, slapen, douchen, tijd: teken mee met de clips hieronder.

Dit is Frits

De boerderij van Frits

Kom binnen

De gordijnen van Frits

Slapen

Lampen

Ook te vinden in huis

Tijd

Douchen

De huizen van de buren

Bonus: muis stap voor stap tekenen

Inventief behandelen met Anja

Wonen, Verhuizen, schoonmaken, wat kan er veel met dit thema

Inspirerende behandelideeën van Anja, met originele materialen en handige voorbereidingstips.

Anja geeft een behandelidee met verhuizen en een schermspel en laat in behandelfragmentjes zien hoe dat eruit ziet.

Behandelfragment schermspel

Behandelfragment Schoonmaken

Behandelfragment Verhuizen

Woordenlijst Wonen

Bij dit thema kun je deze woorden gebruiken:
Uit de BAK (Basiswoordenlijst Amsterdamse Kleuters):

Huis
wonen
het huis
de flat
thuis
de kamer
de woonkamer
de bank
het gordijn
de tafel
het tafelkleed
de vaas
de bos bloemen
de stoel
de trap
de slaapkamer
het bed
het kussen
de deken
het laken
het dekbed
de wieg
de keuken
de koelkast
de badkamer
de boekenkast
de gang
de kapstok
de radio
de televisie
de telefoon
het telefoonnummer
het telefoonboek
(op)bellen
de krant
de brief
de brievenbus
de kachel
de verwarming
de zolder
de kelder
de deur
de sleutel
het slot
op slot
het raam
het dak
de schoorsteen
de garage
de tuin
het hek
de schuur

Huis: werken
metselen
behangen
schoonmaken
stoffer en blik

de doek / het doekje
de zeem
de emmer
het sop
het wasmiddel
uitspoelen
ophangen
drogen
afwassen
ramenlappen

aanvulling voor groep 2:
achterkant
verhuizen
ophangen
scheef
beneden
boven

Woorden wonen voor kinderen actief t/m 2;6 jaar
Uit de bijlage bij Taaltherapie voor kinderen met taalontwikkelingsstoornissen Leen van de Dungen e.a. 2007.

de bank
de deur
de lamp
de klok
de televisie
de wc
douchen
slapen
spelen
de kamer
de prullenbak
koken
stofzuigen
vallen
op
thuis
de koelkast
de wasmachine
nieuw
vasthouden

NB: Voor oudere kinderen kun je woorden uit de Woordenlijst Amsterdamse Kinderen halen.

Autowegtape 

Die leuke tape kreeg ik van een ouder en vond ik ook bij de Flying Tiger voor 1 euro.

Hebben ze het niet meer bij Flying Tiger? Kijk bij speelgoedwinkels zoals Pinokkio in Utrecht of Lobbes.nl

 

Huisjes Albert Heijn

De huisjes die ik van een ouder heb gekregen zijn ook te vinden op Marktplaats. Het is de moeite waard om een set te hebben want je kunt er zoveel leuke behandelingen mee doen. En bovendien kun je het meegeven aan een kind om thuis ook te oefenen. Albert Heijn heeft diverse acties gehad, ook een keer met kersthuisjes. Bij het schermspel is het het belangrijkst dat je van alle huisjes twee exemplaren hebt.

Wonen

Anja en Nelleke zetten je aan het werk in en om het huis

Bij de start van het nieuwe seizoen beginnen we met het thema Wonen. Een thema waar je veel kanten mee uit kunt. Pak alvast maar je poppenhuis uit de kast. En deze maand zetten we de kinderen ook lekker aan het werk: ramen lappen, stofzuigen en dweilen. Nelleke tekent huizen van binnen en van buiten en we hebben natuurlijk weer een prentenboek en een app van de maand.

Heel veel plezier!

Hartelijke groet, Anja en Nelleke

Inventief behandelen met Anja

Anja deelt een aantal geheimen van haar voorbereiding: onmisbare achtergrondliteratuur, originele materialen en bronnen voor behandeldoelen. Om gelijk toe te passen in je behandelingen.

Tekenen met Nelleke

We tekenen een boerderij met een authentieke inrichting, een kasteel, een rijtjeshuis en een vrijstaand huis. Een handvol voorwerpen komen ook langs: een wc, een schilderij, een schemerlampje en een afgaande wekker. Als extra leer je ook een muis tekenen. Waarom een muis? Kijk de filmpjes en kom er achter!

App van de maand

Deze keer weer een leuke interactieve app. Geheid een succesnummer voor logopedist en kind. Je kunt deze app gebruiken voor morfosyntactische doelen, woordenschat en nog veel meer.

Prentenboeken

Deze maand een prentenboek met een muis in de hoofdrol. Wat zijn er toch veel prentenboeken met muizen en huizen! Anja leest het prentenboek interactief voor met taaldenkvragen. Download de taaldenkvragen om ook zelf te gebruiken in je behandeling.

Snuffelhoek

Hier vind je diverse content rond het thema, extra behandelfragmenten, materialen om zelf te gebruiken. Als we niet weten waar het bij past, dan past het altijd nog in de snuffelhoek.

Leesvoer

Deze maand twee artikelen over woordenschat. Een artikel komt uit het tijdschrift Taal en het andere is een blog over woordenschat geschreven door Anja Scheffer met daarbij een download die je direct in je behandelingen kunt gebruiken. Veel leesplezier!