Snuffelhoek

snuffelhoek

Van alles om te gebruiken in je behandelingen of om je te inspireren en je eigen versie te maken.

Taaldenkniveaus

Een overzicht met vragen bij de taaldenkniveau's.

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Download

Proefje glaasje over kaarsje

Dit proefje zie je vaker terugkomen in mijn behandelfragmenten. Het is eenvoudig uit te voeren en het lokt nieuwsgierigheid uit en leuke vragen.

Bron: proefjes.nl

Taaldenkvragen bij Ik zou wel een kindje lusten

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Download

Verschillende soorten vragen

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Download

Behandelfragment Appelmoes maken

Behandelfragment Zaaien

denkgesprekje Warme chocomel maken

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Download

Onderwerpen voor een taaldenkgesprekje met oudere kinderen (vanaf 7 jaar)

Superheld voor een dag. Als je één dag een superkracht zou hebben, welke zou dat dan zijn? Wat zou je doen om anderen te helpen? Wat zijn nadelen van deze superkracht?

Op avontuur in een andere tijd. Stel dat je een tijdmachine had. Naar welk moment in de geschiedenis zou je willen reizen, en waarom? Wat hoop je te ontdekken of te zien? Wat zou je spannend vinden?

De gekste uitvinding ooit. Als je iets kon uitvinden wat nog niet bestaat, wat zou dat dan zijn? Hoe zou het werken, en wie zou het gebruiken?

Een dag als een dier. Als je een dier voor één dag kon zijn. Welk dier zou je dan kiezen? Hoe zou je dag eruit zien? Wie zijn jouw vijanden?

Een dag in een sprookje. Wie ben jij in het verhaal? Wat is het probleem en hoe los je het op? Hoe eindigt het sprookje?

Teken met de kinderen of zoek plaatjes erbij om het gesprekje concreter te maken.

Deze ideeën heb ik van Copilot gekregen. Het kan je ook weer helpen om zelf nieuwe ideeën te bedenken.

denkgesprekje Ei bakken

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Download

Foto's voor een goed gesprek

In mijn blogs heb ik het al een aantal keren gehad over hoe ik gekke of bijzondere situaties in het dagelijkse leven altijd gelijk even vastleg om in mijn behandelingen over te praten met kinderen.

Bij elk nieuw thema zal ik een aantal van deze plaatjes of filmpjes delen. Hier krijg je ze geheid mee aan het denken én praten! Met het audiofragment boven de foto hoor je de vragen  die ik erbij stel.

Dit kwam ik onderweg tegen...

 

het boek Wie en WIE nog

Dit is een superleuk boek voor oudste kleuters en kinderen groep 3/4 om taaldenkvragen bij stellen.

Helaas is dit boek niet meer nieuw te koop. Als je het tweedehands op de kop kunt tikken grijp dan je kans!

Taaldenkvragen bij plaat Wie is jarig

  • Wie is jarig?
  • Je kunt doorvragen met: Hoe zie je dat?
  • Hoeveel jaar is het kindje geworden? Hoe zie je dat?
  • Is deze meneer dan ook 3 jaar?
  • Waarom staat er dan 3 op zijn hemd?

Taaldenkvragen bij plaat Wie heeft pijn

  • Wie heeft pijn?
  • Hoe komt het dat hij pijn heeft?
  • Wie denk je dat er straks pijn krijgt?
  • Wat kunnen we doen zodat het kind geen pijn krijgt?

denkgesprekje groeien en wortelen

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Download

Download een leeg voorbereidingsformulier

Dit formulier gebruik ik al jaren. Ik vul het in en bewaar het bij het boek.

Voorbereidingsformulier leeg

Prentenboeken

Veel prentenboeken zijn geschikt voor DGM maar er zijn er een paar die als het ware gemaakt zijn voor DGM. Een daarvan is: Een gat in mijn emmer. Ik lees het boek voor met taaldenkvragen.

Als je met kinderen speciaal aandacht wilt besteden aan de taaldenkontwikkeling zoek dan bij voorkeur boeken met een probleem of een onverwachte wending. Dat geeft veel stof tot gesprek.

Een gat in mijn emmer

Ingrid en Dieter Schubert | Lemniscaat 1998

De bloemetjes voor het hol van Beer hangen slap en hebben water nodig. Maar waar geef je bloemen water mee? En wat als er een gat in de emmer zit?

Mijn andere All time favorites bij dgm

De zonnetjesbroek. Carry Slee

Het is mooi weer en Sara wil haar zonnetjesbroek aan. Mama wil hem niet pakken dus gaat Sara zelf op zolder de broek zoeken. Waar wat is daar mee gebeurd?

Handje? Tjibbe Veldkamp

Anna is in de dierentuin en wil naar de apen maar haar vader wil niet. Hoe komt Anna toch waar ze wil komen?

Ik zou wil een kindje lusten. Sylviane Donnio

Kleine krokodil wil op een dag geen bananen meer eten. Hij heeft meer zin in een kindje? Maar aan bananenbomen groeien bananen en geen kindjes. Gaat kleine krokodil weer eten?

De kleren van Sinterklaas. Paul Biegel en Sanne te Loo

Anouk weet zeker dat Sinterklaas bij haar komt logeren want ze heeft zijn kleren bij haar thuis gezien. Dit boek is ook heel leuk voor kinderen die het geheim van Sinterklaas al kennen.


De lievelingstrui. Tjibbe Veldkamp

Op een dag wil kleine Toon zijn lievelingstrui aantrekken maar de trui wil niet aan. Toon is zo boos dat hij de trui in het water schopt. Maar is het wel de schuld van de trui?

Kleine muis zoekt een huis. Petr Horacek

Kleine muis vindt een lekkere grote appel maar de appel is zo groot dat hij niet in haar holletje pas. Dus moet ze op zoek naar een nieuw huis maar dat valt nog niet mee.

Een voor jou, twee voor mij. Jorg Mühle

Beer en Wezel gaan samen koken en eten. Maar wat als er 3 paddenstoelen en 3 aardbeien zijn terwijl je maar met z’n tweeën bent. Een prentenboek voor jongere kinderen waarbij ze zelf kunnen meedenken voor een oplossing.

Waar is de taart? Thé Tjong-Khing

De taart van meneer en mevrouw Hond wordt gestolen maar er gebeurt nog veel meer. Er zitten veel verhaallijnen in dit boek zonder woorden. Dit boek is vooral geschikt voor oudste kleuters en groep 3 en 4.

Ik sluit af met de boeken van Kikker van Max Velthuijs. Alle boeken van Kikker lenen zich heel goed voor taaldenkvragen. De verhalen zijn geschikt voor oudste kleuters en ik gebruik ze ook nog wel bij kinderen in groep 3. Ik kies deze twee boeken:

Kikker en een heel bijzondere dag

Kikker heeft gehoord dat het vandaag een bijzondere dag is. Maar wat er zo bijzonder aan is weet hij niet . Van zijn vrienden wordt hij ook niet veel wijzer. Wat is er aan de hand?

Kikker is Kikker

Kikker voelt zich een bofkont: Hij is mooi en hij kan springen en zwemmen als de beste. Maar dan ziet hij dat eend kan vliegen en hij niet. Hij wil ook vliegen maar wat als dat niet lukt. Kikker komt erachter dat iedereen zijn kwaliteiten heeft.

Leesvoer

Lezen over Taaldenkgesprekken

Ik heb twee artikelen over taaldenkgesprekken voor je. Het eerste is een toegankelijk artikel over taaldenkgesprekken bij spel en is speciaal geschreven voor mensen in het onderwijs. De schrijvers openen met: “Al pratend worden kinderen taalvaardiger” En dat is wat we willen. Er staan een paar leuke voorbeelden in van kleine taaldenkgesprekjes in de kleuterklas. Het artikel eindigt met iets wat ik zelf ook vaak zeg tegen cursisten of ouders: “doe iets verrassends of schep een probleem om het spel te verrijken en om taaldenkfuncties uit te lokken.”

Het tweede artikel gaat over Taaldenkgesprekken met nieuwkomers. Ook of misschien wel juist bij leerlingen die Nederlands als tweede taal leren zijn taaldenkgesprekjes heel geschikt. Vaak kunnen ze al met weinig taal meedoen en al doende groeit hun taal- en denkvaardigheid.
Kijk vooral ook op deze website: www.lowan.nl/taaldenkgesprekken Hier vind je mooie filmpjes en voorbeelden van taaldenkgesprekjes met nieuwkomers. Let op de betrokkenheid van de leerlingen en hoe zij gebaren inzetten bij het vertellen.

En tot slot: in september 2017 schreef ik deze blog over DGM.

Damhuis, R., Zalm, E. van der, Boland, A. (2016). Taaldenkgesprekken tijdens spel. HJK (44) 4, pp.17-19.

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Damhuis, R., & Kuijs, H. (2020). Taaldenkgesprekken met nieuwkomers: Hoe help je leerkrachten uitdagende leermomenten te creëren. Tijdschrift Taal, jaargang 10, nr 16.

Lader Aan het laden...
EAD logo Duurt het te lang?

Opnieuw laden Laad het document opnieuw
| Open Openen in nieuwe tab

Tekenen bij DGM

Teken en DGM zijn een goede combi

Visuele ondersteuning bij een taaldenkgesprekje heeft veel voordelen. Het is een goede manier om te checken of je het over hetzelfde hebt, het lokt taal uit zonder dat je zelf veel hoeft voor te zeggen en het houdt heel goed de aandacht vast tijdens het gesprek. Ik deel twee fragmenten waarin ik tekenen gebruik bij een denkgesprekje.

Appelmoes maken

Tekenen bij een proefje

Materialen bij DGM

Ik noemde het al in mijn introfilmpje. Er zijn zoveel materialen die je kunt gebruiken bij taaldenkgesprekjes. Allereerst natuurlijk materialen die je nodig hebt bij het denkgesprekje bijv. een ei, boter, zout en een koekenpan voor een ei bakken. maar ook materialen voor contrast of vereenvoudiging zoals een kookpan en suiker.

Eigenlijk is bijna alles wat je kunt vastpakken en alles wat er gebeurt om je heen te gebruiken voor een denkgesprekje, ik licht hier een aantal handige materialen uit. En onderaan de pagina vind je nog een paar behandelfragmenten.

Van alles en nog wat

Ik gebruik allerlei dingen die kapot zijn. Ik had een tijdje een doosje in mijn kast met allemaal kapotte of incomplete spulletjes zoals een schoteltje dat gebroken was, een playmobilpoppetje dat een arm miste, een stift zonder dop etc.

Hier stel ik dan taaldenkvragen bij. Ik laat het kind dan zelf iets uit het doosje halen. Helaas is mijn doosje verdwenen maar ik ga weer opnieuw spulletjes verzamelen!

Coöperatieve spelletjes lenen zich ook voor taaldenkvragen

Ik ben dol op spelletjes en zeker op coöperatieve spellen. Je moet samen overleggen, overleggen of je mening geven. Daarnaast kun je met deze spellen ook de taaldenkontwikkeling van het kind stimuleren. Cooperatieve spellen zijn er voor zowel jonge kinderen als voor oudere kinderen en volwassenen.

Voorbeelden van zulke spellen zijn: Max de Kat, Karuba, Concept kids. Google eens op coöperatieve spellen en je vindt er nog veel meer.

Vragen die je erbij kunt stellen zijn: Wat moeten we nu doen? Waarom is het slim om Max (de kat) naar huis te lokken met eten?

Logopedisch of onderwijsmateriaal: denkvierkanten

Ik vind dit mooi materiaal. je hebt kaarten met 4 voorwerpen erop. Er horen er steeds 3 bij elkaar. Het kind mag zeggen welke bij elkaar horen en waarom. Maar let op er zijn meer wegen die naar Rome leiden. Daag jezelf en het kind uit om nog meer oplossingen te vinden van kaarten die bij elkaar horen.

Er zijn ook digitale denkvierkanten. Leuk voor thuis. Bijvoorbeeld hier: https://www.androidliste.de/item/android-apps/635520/toca-nature/

Taaldenkvragen bij Marco Polo Wheatherapp

Deze app heb ik bij het thema Weer en winter ook al aangeprezen. Het is een gratis app waarmee je de spraaktaalontwikkeling: woordenschat, zinsbouw én taaldenkontwikkeling kunt stimuleren. Deze app is bruikbaar in alle seizoenen en is eenvoudig te gebruiken. En het fijne is dat de app er nu ook is voor Android!

Jij of de kinderen kunnen zelf het weer instellen: zon, regen, sneeuw, wind, onweer etc. Onderaan het scherm staan allemaal spullen en hulpmiddelen die het figuurtje kan gebruiken bij regen, wind, sneeuw etc.

Hier heb je alvast een aantal taaldenkvragen die je kunt gebruiken bij de app. Je kunt er vast zelf nog veel meer bedenken.

Bij regen:

Wat gebeurt er? (niveau 2) Er komen plassen
Het poppetje wordt nat. Wat zou hij kunnen gebruiken (niveau 2 als het voorwerp zichtbaar is en anders niveau 3)
Wat zal er gebeuren met de plassen als de zon gaat schijnen? (niveau 4)
Hoe komt dat? (niveau 4)
Zet de wind op weinig: Waarom doet de vlieger het niet? (niveau 4)
Wat hebben we nodig zodat de vlieger het doet? (niveau 3)

Bij kou:

Wat doet het poppetje (bibberen) niveau 2
Wat heeft hij nodig? (niveau 2 of 3)
Wat zou jij aantrekken als het sneeuwt?
Meningsvraag: Welk weer hou jij van? Of Welk weer vind je naar?

proefjes,proefjes, proefjes

Er zijn heel veel proefjes die je met maar een paar middelen kunt uitvoeren in je behandeling. En het denkgesprek erover ontstaat vaak al vanzelf omdat het kind het magisch vindt en nieuwsgierig is wat er gebeurt.

Ik gebruik graag de website van proefjes.nl. In de snuffelhoek vind je ook het proefje dat ik in mijn behandelingen al een aantal keren heb gebruikt, met een glaasje, limonade en een kaarsje

Behandelfragment Denkvierkanten

Behandelfragment Proefje doen

Inventief behandelen met Anja

taaldenkgesprekken inzetten als tweede natuur

Inspirerende behandelideeën van Anja, met originele materialen en handige voorbereidingstips.

In deze special geef ik mijn missie door dat alle logopedisten DGM zo in hun vingers krijgen dat ze het heel makkelijk gaan inzetten. Mijn motto is 'elk gesprek kan een denkgesprek worden.'

kennisSlides DGM

Behandelfragment Eitje bakken

Behandelfragment Regenmeter maken

DGM

Elk gesprek kan een taaldenkgesprek worden

Mijn favoriete methodiek en de basis voor veel van mijn behandelingen is toch wel Denkstimulerende Gespreksmethodiek.

Waarom ben ik zo enthousiast over DGM? Bij een denkgesprekje werk je aan het begrijpen en uitdrukken van taaldenkrelaties én je kunt tegelijk ook aandacht besteden aan de woordenschat. Je gebruikt materialen waardoor kinderen makkelijker geboeid blijven. Verder ligt bij DGM de focus minder op het spreken. Je prikkelt de nieuwsgierigheid van het kind en ze kunnen zelf het antwoord op de vragen die je stelt ontdekken. Dat is goed voor hun zelfvertrouwen en ze onthouden het ook nog eens beter.

In deze special laat ik je zien hoe ik DGM inzet, voor welke kinderen ik welke materialen gebruik en haal ik ook de basiskennis van DGM op.. We duiken in de boekenkast, ontdekken dat je over alles een taaldenkgesprek kunt houden en we kijken naar de niveau's. En natuurlijk wil ik het ook even over tekenen hebben, een krachtige ondersteuning van het gesprek.

Maak van DGM een tweede natuur!

Hartelijke groet, Anja

Inventief behandelen met Anja

Anja deelt een aantal geheimen van haar voorbereiding: onmisbare achtergrondliteratuur, originele materialen en bronnen voor behandeldoelen. Om gelijk toe te passen in je behandelingen.

Tekenen bij DGM

Tekenen als superpower, ook bij DGM. Ik teken vaak mee bij een gesprekje, ik geef je een paar voorbeelden en laat zien waarom dit zo goed werkt.

Materialen bij DGM

Welke materialen zijn geschikt voor DGM? En welke moet je zeker in de kast hebben?

Prentenboeken

Veel prentenboeken zijn geschikt voor DGM en ik deel een aantal van mijn favorieten, met taaldenkvragen erbij.

Snuffelhoek

Hier vind je diverse content rond het thema, extra behandelfragmenten, materialen om zelf te gebruiken. Als we niet weten waar het bij past, dan past het altijd nog in de snuffelhoek.

Leesvoer

Er zijn twee artikelen die ik aanbeveel om te lezen bij dit thema. Een heb ik al eerder gedeeld en de ander voeg ik hier nieuw toe. De artikelen bevestigen het belang van taaldenken en inspireren om het vaker in te zetten.